АТАУЫ
Нұх пайғамбардан кейін 800 жылдан кейін Ад қауымына жіберілген пайғамбардың атымен аталған сүре. Һуд сүресінің атауы пайғамбарымыздың (с.ғ.с) хадистерінде келген. Һуд пайғамбар болып келген Ад қауымына келер болсақ, қазіргі Иемен, Оман мемлекеттерінің аумағында өмір сүрген. Тарихта «Иран бақтары» деген сөз сол кезден қалған.
РЕТТІЛІГІ, АЯТ САНЫ
Құранда реттілігі жағынан 11-ші сүре. Аят саны – 123 аят, 12-парада. Юнус сүресінен кейін түскен. Қуртуби тәпсірінде атақты ғалымдар (Хасан Басри, Акрана, Ъата) аталған сүредегі 12,17,114 аяттарын мәдиналық деп санаған.
ҚЫСҚАША МАЗМҰНЫ
Бұл сүреде Аллаға қарсы келіп астамшылдық қылған Ад қауымы және оған пайғамбар етіп жіберілген Һуд пайғамбар жайында айтылады. Бұл сүреде имам негіздері соның ішінде Құран жайында оның Алланың құзырынан түсірілген кітап екендігі баяндалады. Пайғамбарымызды (с.ғ.с.) жұбатып жігерлендіру үшін Нұх, Һуд, Салих, Шұғайыб, Мұса және Һарун сынды пайғамбарлардың қауымдары және олардың қиындықтарын баяндайды. Бір Аллаға ғана иман келтіру және оған ғана құлшылық қылу, қияметтегі ұлы соттың Иесі – жалғыз Алла екендігі бұл сүренің негізгі тақырыптарынан.
АРТЫҚШЫЛЫҒЫ
Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) Ибн Аббастан жеткен хадисінде Әбу Бәкір пайғамбарымыздан (с.ғ.с.): «Ия, Алланың елшісі! Сізді не қартайтты?» дейді. Алла Елшісі: «Мені Һуд, Уақиға, Мұрсәләт, Аълә, Куират сүрелері қартайтты»[1] дейді.
ІНЖУЛЕРІ
Жер-жаһанда ризығы Алладан келмейтін бірде-бір қыбырлаған тіршілік иесі жоқ. Сондай-ақ Ол (әрбір тіршілік иесінің анасының құрсағынан бастап бұл дүниеде) жүріп-тұратын жерін де, өлетін (һәм қойылатын) жерін де нақты біледі. Мұның барлығы анық Кітапта (Ләухул-Махфузда) жазулы.
(Һуд сүресі 6-аят)
Кімде-кім (істеген игі істері арқылы) осы дүние мен оның сән-салтанатын ғана қаласа, оларға дүниеде істеген игі істерінің қарымын толық қайтарамыз. Бұл дүниеде олардың еншісі кемітілмейді.
(Һуд сүресі 15-аят)
Сол күн туғанда, Алланың рұқсатынсыз бірде-бір жан тіл қата алмайды. Міне, сол күні біреулер сормаңдай, енді біреулер бақытты болмақ.
(Һуд сүресі 105-аят)
Шынында, жақсылықтар жамандықтарды (яғни, кішігірім күнәларды) жояды. Бұл – ойланып, ғибрат алатындар үшін айтылған бірер насихат.
(Һуд сүресі 114-аят)
(Сондай-ақ құлшылық етуде, жақсылық жасауда, күнә атаулыдан аулақ болуда һәм Алла жолында жүріп, тап болған қиыншылықтарға) сабырлылық таныт. Расында, Алла Өзін көріп тұрғандай, ең болмаса Алланың өздерін үнемі көріп, бақылап тұратынын жадында (қаперінде) ұстап, игі істер істейтін ізгі жандардың сауабын (еңбегін) зая етпейді.
(Һуд сүресі 115-аят)
[1] Тирмизи хадистер жинағы